Thanglong
14-11-2008, 04:45 PM
Trong truyền thuyết phương Đông, rồng có chín con với h́nh dáng và sở thích hoàn toàn khác nhau. Các con của rồng được dân gian sử dụng làm linh vật trang trí và bái vọng ở những vị trí, những vật dụng khác nhau với những ngụ ư đặc biệt khác nhau.
1. Bị hí (tên khác là bá hạ, bát phúc, thạch long quy), là con trưởng của rồng – linh vật có h́nh dáng thân rùa, đầu rồng. Bị hí có sức mạnh vượt bậc, chịu được trọng lượng lớn nên thường được chạm khắc trang trí làm bệ đỡ cho các bệ đá, cột đá, bia đá v.v..
2. Li vẫn (c̣n gọi là si vẫn) – con thứ hai của rồng, là linh vật có đầu rồng, miệng rộng, thân ngắn. Tương truyền, li vẫn thích ngắm cảnh và thường giúp dân diệt hỏa hoạn nên được chạm khắc làm vật trang trí trên nóc các cung điện cổ, chùa chiền, đền đài v.v. ngụ ư cầu trấn hỏa, bảo vệ sự b́nh yên cho công tŕnh.
http://upnhanh.com/userimages/images/UpNhAnHdotC0M2008111431846nzljnmmwmm95619.jpeg
3. Bồ lao – con thứ ba của rồng, là linh vật thích âm thanh lớn, thường được đúc trên quai chuông đồng với mong muốn chiếc chuông được đúc có âm thanh như ư muốn.
4. Bệ ngạn (c̣n gọi là bệ lao, hiến chương) là con thứ tư của rồng, có h́nh dáng giống hổ, răng nanh dài và sắc, có sức thị uy lớn. Theo truyền thuyết, bệ ngạn rất thích lư lẽ và có tài căi lư đ̣i sự công bằng khi có bất công, nhờ vậy bệ ngạn thường được đặt ở cửa nhà ngục hay ở pháp đường, ngụ ư răn đe người phạm tội và nhắc nhở mọi người nên sống lương thiện.
http://upnhanh.com/userimages/images/UpNhAnHdotC0M2008111431846zjbimzk2nd77570.jpeg
5. Thao thiết – con thứ năm của rồng, là linh vật có đôi mắt to, miệng rộng, dáng vẻ kỳ lạ. Thao thiết có tính khí tham ăn vô độ, được đúc trên các đồ dùng trong ăn uống như ngụ ư nhắc nhở người ăn đừng quá háo ăn mà trở nên bất lịch sự.
6. Công phúc – con thứ sáu của rồng, là linh vật thích nước nên được khắc làm vật trang trí ở các công tŕnh hay phương tiện giao thông đường thủy như cầu, rănh dẫn nước, đập nước, bến tàu, thuyền bè, v.v.. với mong muốn công phúc luôn tiếp xúc, cai quản, trông coi lượng nước phục vụ muôn dân.
http://upnhanh.com/userimages/images/UpNhAnHdotC0M2008111431846yjixy2zhmg79779.jpeg
7. Nhai xế - con thứ bảy của rồng – là linh vật có tính khí hung hăng, thường nổi cơn thịnh nộ và ham sát sinh, thường được chạm khắc trên các loại vũ khí như đao, búa, kiếm, mâu v.v.. ngụ ư thị uy, làm tăng thêm sức mạnh và ḷng can đảm của các chiến binh nơi trận mạc.
8. Toan nghê (c̣n gọi là kim nhê) – con thứ tám của rồng – linh vật có ḿnh sư tử, đầu rồng, thích sự tĩnh lặng và thường ngồi yên ngắm cảnh khói hương tỏa lên nghi ngút. Toan nghê được đúc làm vật trang trí trên các ḷ đốt trầm hương, ngụ ư mong muốn hương thơm của trầm hương luôn tỏa ngát.
9. Tiêu đồ (c̣n gọi là phô thủ) – con thứ chín của rồng – là linh vật có tín khí lười biếng, thường cuộn tṛn nằm ngủ, không thích có kẻ lạ xâm nhập lănh địa của ḿnh. Tiêu đồ được đúc trên cánh cửa ra vào, đúng vào vị trí tay cầm khi mở cửa, ngụ ư răn đe kẻ lạ, bảo vệ sự b́nh yên cho chủ nhà.
http://upnhanh.com/userimages/images/UpNhAnHdotC0M2008111431846y2myyjzlmz79114.jpeg
Ngoài 9 con nói trên, gia đ́nh rồng c̣n có một số linh vật khác như:
+ Tù ngưu– linh vật giỏi về âm nhạc.
+ Trào phong – linh vật được gắn trên nóc nhà ngụ ư chống cháy và thị uy kẻ xấu (giống li vẫn)
+ Phụ hí – linh vật bảo vệ bia mộ..
http://upnhanh.com/userimages/images/UpNhAnHdotC0M2008111431846nwe5ztgwzj70954.jpeg
(Trích trong Rồng Trung Hoa, Luận văn thạc sỹ Văn hóa học của Nguyễn Ngọc Thơ, năm 2003)
1. Bị hí (tên khác là bá hạ, bát phúc, thạch long quy), là con trưởng của rồng – linh vật có h́nh dáng thân rùa, đầu rồng. Bị hí có sức mạnh vượt bậc, chịu được trọng lượng lớn nên thường được chạm khắc trang trí làm bệ đỡ cho các bệ đá, cột đá, bia đá v.v..
2. Li vẫn (c̣n gọi là si vẫn) – con thứ hai của rồng, là linh vật có đầu rồng, miệng rộng, thân ngắn. Tương truyền, li vẫn thích ngắm cảnh và thường giúp dân diệt hỏa hoạn nên được chạm khắc làm vật trang trí trên nóc các cung điện cổ, chùa chiền, đền đài v.v. ngụ ư cầu trấn hỏa, bảo vệ sự b́nh yên cho công tŕnh.
http://upnhanh.com/userimages/images/UpNhAnHdotC0M2008111431846nzljnmmwmm95619.jpeg
3. Bồ lao – con thứ ba của rồng, là linh vật thích âm thanh lớn, thường được đúc trên quai chuông đồng với mong muốn chiếc chuông được đúc có âm thanh như ư muốn.
4. Bệ ngạn (c̣n gọi là bệ lao, hiến chương) là con thứ tư của rồng, có h́nh dáng giống hổ, răng nanh dài và sắc, có sức thị uy lớn. Theo truyền thuyết, bệ ngạn rất thích lư lẽ và có tài căi lư đ̣i sự công bằng khi có bất công, nhờ vậy bệ ngạn thường được đặt ở cửa nhà ngục hay ở pháp đường, ngụ ư răn đe người phạm tội và nhắc nhở mọi người nên sống lương thiện.
http://upnhanh.com/userimages/images/UpNhAnHdotC0M2008111431846zjbimzk2nd77570.jpeg
5. Thao thiết – con thứ năm của rồng, là linh vật có đôi mắt to, miệng rộng, dáng vẻ kỳ lạ. Thao thiết có tính khí tham ăn vô độ, được đúc trên các đồ dùng trong ăn uống như ngụ ư nhắc nhở người ăn đừng quá háo ăn mà trở nên bất lịch sự.
6. Công phúc – con thứ sáu của rồng, là linh vật thích nước nên được khắc làm vật trang trí ở các công tŕnh hay phương tiện giao thông đường thủy như cầu, rănh dẫn nước, đập nước, bến tàu, thuyền bè, v.v.. với mong muốn công phúc luôn tiếp xúc, cai quản, trông coi lượng nước phục vụ muôn dân.
http://upnhanh.com/userimages/images/UpNhAnHdotC0M2008111431846yjixy2zhmg79779.jpeg
7. Nhai xế - con thứ bảy của rồng – là linh vật có tính khí hung hăng, thường nổi cơn thịnh nộ và ham sát sinh, thường được chạm khắc trên các loại vũ khí như đao, búa, kiếm, mâu v.v.. ngụ ư thị uy, làm tăng thêm sức mạnh và ḷng can đảm của các chiến binh nơi trận mạc.
8. Toan nghê (c̣n gọi là kim nhê) – con thứ tám của rồng – linh vật có ḿnh sư tử, đầu rồng, thích sự tĩnh lặng và thường ngồi yên ngắm cảnh khói hương tỏa lên nghi ngút. Toan nghê được đúc làm vật trang trí trên các ḷ đốt trầm hương, ngụ ư mong muốn hương thơm của trầm hương luôn tỏa ngát.
9. Tiêu đồ (c̣n gọi là phô thủ) – con thứ chín của rồng – là linh vật có tín khí lười biếng, thường cuộn tṛn nằm ngủ, không thích có kẻ lạ xâm nhập lănh địa của ḿnh. Tiêu đồ được đúc trên cánh cửa ra vào, đúng vào vị trí tay cầm khi mở cửa, ngụ ư răn đe kẻ lạ, bảo vệ sự b́nh yên cho chủ nhà.
http://upnhanh.com/userimages/images/UpNhAnHdotC0M2008111431846y2myyjzlmz79114.jpeg
Ngoài 9 con nói trên, gia đ́nh rồng c̣n có một số linh vật khác như:
+ Tù ngưu– linh vật giỏi về âm nhạc.
+ Trào phong – linh vật được gắn trên nóc nhà ngụ ư chống cháy và thị uy kẻ xấu (giống li vẫn)
+ Phụ hí – linh vật bảo vệ bia mộ..
http://upnhanh.com/userimages/images/UpNhAnHdotC0M2008111431846nwe5ztgwzj70954.jpeg
(Trích trong Rồng Trung Hoa, Luận văn thạc sỹ Văn hóa học của Nguyễn Ngọc Thơ, năm 2003)